تجهیزات پزشکی 1

راهنمای خرید تجهیزات پزشکی برای مصرف کنندگان

به جرأت می توان گفت انتخاب و خرید تجهیزات پزشکی یکی از مشکل ترین انواع خرید است.

زیرا پارامترهای زیاد و متنوعی وجود دارند که یک مصرف کننده ی تجهیزات پزشکی حین خرید باید به آنها توجه داشته باشد تا از خریدخودش در آینده ای نه چندان دور پشیمان نشود! خصوصاً اگر وسیله ای که می خواهد خریداری کند از نوع دستگاهی با قیمت بالا و عملکرد حساس پزشکی باشد.

 

بطور کلی می توان تجهیزات پزشکی را از نظر دوام و قیمت به سه دسته ی کلی زیر تقسیم بندی نمود:

مصرفی :

آن دسته از محصولاتی که یکبار مصرف (Disposable) هستند یا چند بار مصرف (Reusable) هستند ولی تعداد دفعات مصرفشان کم است مثل آنژیوکت، سوزن و سرنگ، دستکش، لارنژیال ماسک و …

دستگاهی و سرمایه ای :

مثل دستگاه های تصویر برداری پزشکی (مثلC-Arm)+ ماشین بیهوشی+تخت اتاق عمل + دستگاه رادیو فرکونسی ( RF) و …

نیمه مصرفی :

دستگاه هایی که همراه با مواد و قطعات یکبار مصرف مربوط به خودشان استفاده می شوند ولی قیمت مواد و قطعات مصرفی آن ها در طول زمان نسبتا کمی، از خود دستگاه اهمیت بیشتری پیدا می کند.

مثلا یک نوع دستگاه تزریق را فرض کنید با قیمت 5 ملیون تومان که قیمت ست یکبار مصرف تزریق آن که باید حتما در کنارش استفاده شود و یکبار مصرف هم هست، 50 هزار تومان باشد.

این دستگاه اگر روزی 20 بار استفاده شود، در زمان 5 روز هزینه ست های تزریق مصرفی آن به اندازه ی قیمت کل دستگاه است!

در جدول زیر برخی پارامترهای مشخص تجهیزات پزشکی را بطور نسبی مشاهده می نمایید:

نوع کالا پزشکی

با در نظر گرفتن جدول و تقسیم بندی قبل نکات زیر قابل استنتاج می باشد:


کیفیت ساخت یک وسیله پزشکی اعم از مصرفی یا دستگاهی که یک پارامتر مهم هم محسوب می شود باید با توجه به حساسیت آن وسیله روی کاربرد پزشکی آن در نظر گرفته شود و اصولا ربطی به میزان پولی که می پردازیم (پارامتر قیمت) و حتی میزان تعهد فروشنده برای خدمات پس از فروش و…ندارد.

خبر خوبی که در این زمینه وجود دارد این است که برای تشخیص کیفیت یک وسیله پزشکی و خصوصا از نظر میزان امنیت (Safety) استفاده از آن نیازی نیست که متخصص تجهیزات پزشکی باشید زیرا در دنیا استاندارد هایی به وجود آمده اند که بر اساس آن ها، کیفیت هر وسیله پزشکی برحسب اینکه موفق به دریافت کدامیک از این استاندارد ها شده است تا حد بسیار زیادی مشخص میگردد.

تأییدیه های معروف کیفی مربوط به تجهیزات پزشکی در دنیا به ترتیب میزان سختگیری عبارتند از:

تأییدیه FDA آمریکا (US Food & Drug Administration)
تأییدیه CEاروپا
تأییدیه ISO 13485

  نکته جالب این جاست که در 99% موارد محصولی  که تاییدیه ی  FDAآمریکا را دارد، دو تأییدیه دیگر را قبلا اخذ نموده است تا موفق به دریافت FDAشده باشد و همین طور محصولی که CE اروپا را دارد قبلا تاییدیه ی  ISO 13485را گرفته است.

در ایران از نظر اداره کل تجهیزات پزشکی (زیر مجموعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی) که مرجع رسمی اجازه تولید یا ورود یک کالای پزشکی در ایران است ، تنها به محصولاتی اجازه ورود به ایران را می دهد که حداقل تاییدیه ی CEاروپا را داشته باشد.

(البته در مورد محصولات پزشکی تولیدی داخل ایران اصلا یک چنین سختگیری را ندارد حتی در مورد ISO 13485!)

نکته ی مهم دیگر این است که در مورد تأییدیه های ISO 13485و CE چون شرکت های مختلفی در دنیا هستند که اقدام به صدور این تاییدیه ها می نمایند (به آنها می گویند Notify Body )، ممکن است کمپانی تولید کننده یک محصول، از راه پرداخت رشوه به یک شرکت صادر کننده ی تاییدیه (Notify Body) و بدون طی صحیح روند اخذ استاندارد، گواهینامه را اخذ نماید و در ضمن روش مشخصی هم برای افراد عادی جهت اثبات صحت مدرک آن تاییدیه وجود ندارد (البته کارشناسان اداره ی تجهیزات پزشکی می توانند از طریق بررسی نکات خاص داخل گواهینامه ی مربوطه و انطباق با سایر مدارک تا حد زیادی به صحت آن مطمئن شوند) ولی در مورد تأییدیه FDA آمریکا اولا فقط سازمان غذا و داروی آمریکا (یک مرجع رسمی و معتبر) مسئول صدور تاییدیه است و ثانیا هر کسی می تواند به وب سایت آن WWW.FDA.GOV مراجعه نماید و با جستجوی نام و برند آن محصول از صحت مدارک FDA آن و حتی روند بررسی کیفی آن محصول خاص اطلاع حاصل نماید.

نتیجه:

اولین پارامتر در انتخاب تجهیزات پزشکی را با توجه به حساسیت کاربرد آن باید کیفیت قرار داد.

هرچه محدوده ی قیمت وسیله پزشکی مورد نظر ما بالاتر باشد تعداد انتخاب های محدود تری برای خرید داریم (به نسبت محصولات مصرفی که تنوع بیشتری در برند و مارکهای موجود دارند) این موضوع به نسبت خوب است ولی در عین حال ریسک خرید بالاست.

بنابراین اعتبار شرکت فروشنده و تعهد رسمی آن برای ارائه خدمات پس از فروش بسیار با اهمیت می شود.

نتیجه: درمورد خرید تجهیزات پزشکی خصوصا از نوع دستگاهی و سرمایه ای که اصولا قیمت های بالایی دارند با فرض یکسان بودن کیفیت مهم نیست چقدر هزینه مالی می کنید مهم این است که چقدر بابت هزینه ای که می پردازید تعهد رسمی برای خدمات پس از فروش می گیرید.

حال با در نظر گرفتن واقعیات بالا، یک الگوی گام به گام مؤثر را برای خرید تجهیزات پزشکی معرفی می نماییم:

مرحله ی اول :

تشخیص نیاز و جمع آوری اطلاعات

وارد اینترنت شده و راجع به محصولاتی که می خواهید خرید نمایید خوب تحقیق کنید. (مخصوصاً اگر آشنا به زبان انگلیسی هستید)

توجه داشته باشید که روز به روز بر میزان وب سایت های اطلاع رسانی های مفید در زمینه ی تجهیزات پزشکی در اینترنت افزوده می شود .

همچنین قاعدتا تمام شرکت های موفق دنیا در زمینه ی تجهیزات پزشکی (چه کمپانی های تولید کننده و چه شرکت های توزیع کننده) وب سایتی در اینترنت دارند که در آن به اندازه ی کافی راجع به محصول خودشان اطلاع رسانی نموده اند.

این روند در ایران هم وجود دارد و روز به روز بر تعداد وب سایت های فارسی در این زمینه اضافه می شود .

در حین تحقیق در اینترنت می توانید به پاسخ سوال های زیر دست یابید:


انواع مختلف دستگاه مورد نظر کدامند؟
تولید کننده ها و توزیع کننده ها ی آن دستگاه کدامند؟
تأییدیه های کیفی کارخانه سازنده و محصول مورد نظر کدامند؟
نظرات افرادی که قبلا آن دستگاه یا دستگاه مشابه آن را خریده اند، چیست؟ (با مراجعه به وب سایت انجمن ها و شبکه های اجتماعی پزشکی)
حدود قیمت دستگاه مورد نظر در دنیا و ایران چگونه است؟
به وب سایت اداره کل تجهیزات پزکی ایران بروید www.imed.ir.

در آنجا می توانید تولیدکننده یا وارد کننده ی محصول مورد نظر در ایران را بشناسید و اطمینان حاصل نمایید که یک وسیله ی خاص آیا از مبادی رسمی وارد ایران شده است و آیا تاییدیه های کیفی آن به تایید این اداره رسیده است یا خیر؟

به وب سایت FDA آمریکا رفته و در آنجا اطلاعات جامع و تخصصی مربوط به آن محصول و نکات احتیاطی لازم را بیابید. (www.fda.gov)

نتیجه :

اینترنت یعنی مکانی که شما را از مرزهای جغرافیایی عبور می دهد. نیازی نیست برای خرید یک وسیله ی پزشکی خودتان را محدود به شهر خودتان ببینید.

چرا که می توانید امروز یک وسیله ی پزشکی را در یک شهر یا حتی کشوری دیگر روی اینترنت انتخاب و خرید نمایید و چند روز بعد آن را تحویل بگیرید.

پس معیار نزدیک بودن آدرس شرکت فروشنده به محل شما باید آخرین معیارتان در خرید باشد.

علاوه بر اینترنت شما می توانید با روشهای زیر بر اطلاعاتتان بیفزایید:


چه کسانی از دوستان یا همکاران شما در شهر یا کشور محل زندگیتان آن محصول یا مشابه آن را خرید کرده اند؟ با آن ها تماس بگیرید یا حتی با مراجعه ی حضوری از میزان رضایت آنها از آن وسیله و سایر تجربیات آن ها با خبر شوید.

اگر افراد دیگری غیر از خودتان قرار است از وسیله ی مورد نظر استفاده کنند حتما نظرات و نیاز های واقعی و تجربی آن ها را بپرسید.

به بیمارستان ها و مراکز درمانی که احتمالا تجربه ی استفاده از وسیله ی مورد نظر را دارند مراجعه نموده و تحقیق نمایید.

مرحله ی دوم :

جستجو در میان شرکت ها و محصولات موجود

در این مرحله به ترتیب موارد زیر را در نظر بگیرید:

  1. تأییدیه های کیفی و گارانتی محصول
  2. اعتبار و سابقه فروشنده خصوصا در زمینه خدمات مشتری (Customer Service)
  3. تعهد رسمی فروشنده برای خدمات پس از فروش آن محصول (اگر خدمات پس از فروش شامل تامین قطعات یدکی و لوازم مصرفی دستگاه یا تعمیرات دوره ای دستگاه در طول عمر آن وسیله است باید با شرکت فروشنده درباره ی انعقاد یک قرارداد مخصوص برای این مورد بحث نمایید و از این بابت اطمینان های لازم را دریافت نمایید.)
  4. اگر استفاده از وسیله ی مورد نظر نیاز به آموزش تخصصی دارد ، تعهد شرکت فروشنده یا سازنده برای ارائه آموزش های لازم چگونه است؟ ( توجه داشته باشید که دانستن دقیق روش استفاده ی یک کالا خصوصا از نوع تجهیزات پزشکی که در بسیاری از موارد مستقیما با جان و سلامتی انسان ها سروکار دارد بسیار مهم می باشد.)
  5. قیمت

مرحله ی سوم :

جمع بندی و نهایی کردن تصمیم برای خرید
پس از تکمیل اطلاعات و پیدا کردن کانال های فروش محصول مورد نظر باید اطلاعات را گرد آوری و دسته بندی نمایید.

سپس به معیار های خود بر اساس امکانات موجود در بازار نمره بدهید.

سپس می توانید نهایتا بهترین گزینه را انتخاب و خرید نمایید.

نویسنده: محمدرضا کبیری نژاد

 

دیدگاه ها بسته شده اند.